Verbetering leefgebied van de Grauwe klauwierInterview van beheerder Staatsbosbeheer Roy Fleury, door Coen van Aarsen, Eike Behre, Jorrit Becking , 1e jaars studenten Bos- en Natuurbeheer, Hogeschool Larenstein te Velp.
Natuurgebied de Maashorst is het grootste aaneengesloten natuurgebied van Noord-Brabant. Sinds 1930 bestond Maashorst met name uit aangeplante Dennenbossen voor de houtproductie en later met traditionele landbouw . Die tijd is voorbij. De laaste jaren krijgt het landschap steeds meer zijn oorspronkelijke variatie terug.
De Grauwe klauwierDe Grauwe klauwier is een broedvogel die in Nederland nog maar schaars voorkomt. Tot de vijftiger jaren van de vorige eeuw kwam de vogel nog vrij talrijk voor in kleinschalige cultuurlandschappen. Het aantal is echter in de laatste decennia snel achteruit gegaan. Dit komt door landschappelijke veranderingen, het verdwijnen van kleine landschapselementen en het intensiveren van landbouw en cultuurgebieden. Deze veranderingen hadden als gevolg dat het voedselaanbod van de Grauwe klauwier ook veranderde. Er zijn de afgelopen jaren wel exemplaren in de Maashorst tijdens het broedseizoen aanwezig geweest maar een broedgeval is niet aangetroffen.
MaatregelenMaatregelen om het leefgebied van de Grauwe klauwier te verbeteren worden in eerste instantie toegepast op het gebied waar de soort is waargenomen in de broedperiode en in de gebieden die zich in de directe nabijheid bevinden. De maatregelen bestaan onder andere uit;
- Gefaseerd terugzetten van bosopslag en opgaande landschapselementen in de open natuurkern.
- Aanbrengen van geleidelijke overgang van bosgebieden naar open gebied door het aanbrengen van bosranden en solitaire struwelen.
- Aanbrengen van solitaire struwelen die bijdragen aan een geschikt broedbiotoop van de Grauwe klauwier.
- Omvorming van naaldbos naar (gemengd) loofbos.
- Relatief veel locaties kleinschalig plaggen.
- Kortom; veel diversiteit op kleine oppervlakte.
DoelstellingHet doel van dit plan is om een geschikt leefgebied te creëren voor de Grauwe klauwier in de Maashorst. Hiervoor zijn enkele doelstellingen geformuleerd;
- Binnen nu en vijf jaar is het streven dat gebied dermate geschikt wordt, via inrichtings- en beheersmaatregelen, dat de Grauwe klauwier zich gaat vestigen als broedvogel in het natuurgebied de Maashorst.
- Het lange termijn doel (>50 jaar) is dat een levensvatbare* populatie van de Grauwe klauwier zich zal vestigen in de Maashorst.
- Een populatie van de Grauwe klauwier is levensvatbaar als minimaal 20 broedparen van deze soort zich in een gebied gevestigd hebben.
AanpakDe aanpak van de Maashorst om het leefgebied van de Grauwe klauwier te verbeteren bestaat uit de volgende elementen:
- Aanleg struweelhagen
- Ontwikkelen/ versterken van bestaande struwelen dmv aanplant braam bij bestaande meidoorns .
- Aanbrengen van kruidenrijke akkerranden in landbouwgebied
- Aanleg en ontwikkeling van zoom- mantelvegetaties van bosranden en houtwallen.
- Natuurlijk inrichten watergang (aanbrengen natuurlijke oever)
- Kleinschalig plaggen
- Omvormingsbeheer in bestaande bosopstanden
- Spontane bosontwikkeling
- Ontwikkelen van verbindingen tussen waardevolle gebieden
Voor het aanplanten van struwelen worden doornachtige soorten geadviseerd zoals Eenstijlige meidoorn, Sleedoorn, Braam en roos .
ResultatenHet project is inmiddels gerealiseerd in deelgebied “de Brobbelbies” . De verbeterde leefomstandigheden voor de Grauwe klauwier zijn nu aanwezig. Uit het komende broedseizoen zal moeten blijken of de soort zich hier wil vestigen. Afgelopen zomer (2011) is er van de soort een vrouwtje een langere periode blijven zitten maar er is geen nest waargenomen.
Het gebied is nu opener dan het was door de verschillende maatregelen die zijn uitgevoerd.
AanbevelingenBij het starten en uitvoeren van een project is het van belang dat een aantal zaken geregeld zijn.
- Ken je omgeving. Weet waar je aan de slag gaat.
- Vorm een projectteam met groepen en mensen uit de directe omgeving.
- Zorg voor een streek gedragen plan
- Gebruik gegevens van lokale natuurgroepen en werk samen met deze groepen laat deze mensen ook meedenken in een project.
- Houd directievoering in eigen beheer. Dit om het overzicht en de regie over het project te behouden. Beheerorganisatie heeft tenslotte meer kennis en gevoel bij een gebied dan een ingehuurd bureau. Bijkomend voordeel beheerder ontvangt een vergoeding voor directievoering, inhuur van een extern bureau voor directie is vaak duurder maar kost ook extra tijd voor beheerder om overleg instructie en controle uit te voeren
- Goede communicatie tussen de verschillende betrokken partijen is erg belangrijk. Dit voorkomt onduidelijkheden en problemen.
- Vraag je omgeving om mee te werken bij uitvoering, bijvoorbeeld bij monitoring en aanplant.
De realisatie van het verbeteren van het leefgebied van de Grauwe klauwier is een samenwerkingsverband van verschillende organisaties en overheden; gemeente Bernheze, gemeente Landerd, gemeente Oss en gemeente Uden, Provincie Noord-Brabant, Waterschap Aa en Maas, Staatsbosbeheer, Recron, Natuurcentrum Slabroek, Agrarische Natuurvereniging De Maashorstboeren, ZLTO-afdelingen, regionale natuur- en milieuorganisaties en Regio VVV Meierij en Noordoost-Brabant en Stichting Bargerveen.
Dit samenwerkingsverband heet ‘Stuurgroep de Maashorst’.
Dit project is gefinancierd door Provincie Noord-Brabant.
Bronnen
Actieplan Grauwe klauwier De Maashorst 2010, BTL Advies
link Door:
Coen van Aarsen, Eike Behre, Jorrit Becking , 1e jaars studenten Bos- en Natuurbeheer, Hogeschool Larenstein te Velp.
In samenwerking met Dhr. R. Fleury, Beheerder Staatsbosbeheer, Natuurgebied De Maashorst
Deze pagina heeft betrekking op de volgende onderwerpen:
{discussion}
Reageren