InleidingVanuit de opleiding Bos- en Natuurbeheer aan Van Hall Larenstein, hebben wij (studenten Ravenna Moritz en Hanneke Gijsbertsen) de opdracht gekregen om met boswachter Arend Ellens van Staatsbosbeheer district Drents Loo en Aa, een dag mee te lopen. Als boswachter vpr (voorlichting, public relations en recreatie) vervult hij een belangrijke taak, hij is in de beheerseenheid verantwoordelijk voor de voorlichting en in het district Drents Loo en Aa voor de surveillance. Tevens is hij nauw betrokken bij inrichting- en beheerplannen voor het Ballooërveld.
Het Ballooërveld ligt binnen het nationaal park Drentsche Aa en is in eigendom bij Staatsbosbeheer. Het Ballooërveld was eerder een militair oefenterrein waardoor er rond 1960 veel bos is aangeplant. Na de overdracht is de opdracht voor Staatsbosbeheer om de archeologische- en cultuurhistorische elementen weer zichtbaar te maken. Zo wordt de beleefbaarheid van het Drentse landschap voor de recreant verhoogd.
MaatregelOntbossing ten behoeve van een betere zichtbaarheid van archeologische- en cultuurhistorische elementen (zoals: grafheuvels, celtic fields, karrensporen en loopgraven).
Duiding ligging en type systeem Het gebied ligt topografisch gezien in noord Drenthe. Het landschapstype waar het hier om gaat is het beek- en esdorpenlandschap. Het beheertype is hier overheersend droge heide. Door het ontdoen van bomen en ander opslag zal dit type behouden blijven.
Achtergrond en probleem/aanleiding Staatbosbeheer is als enige grootgrondbezitter en natuurbeheerder in de omgeving, de meest logische kandidaat om dit gebied te beheren. Ballooërveld werd omringd door grondgebied van Staatbosbeheer.
Voor het gebruik door het leger zijn er veel bossen aangeplant, deze verbergen de aanwezige cultuurhistorische elementen voor het zicht. De waardevolle elementen raakten hierdoor in vergetelheid bij de omwonenden. Het probleem nu is dat de bodem door de wet beschermd is, vanwege archeologische- en cultuurhistorische elementen in de ondergrond. Op het Ballooërveld mag de grond niet verstoord (omgewoeld) worden.
De Aanpak Het heideveld is een half-natuurlijk landschap dat open gehouden moet worden. Dit gebeurt door o.a. het Drents Heideschaap in te zetten, maar ook door vrijwilligers die het landschap van jonge opslag ontdoen. Wat bijzonder is dat verschillende groepen vrijwilligers meehelpen zoals veteranen. Deze groep die oorlogstrauma opgelopen hebben in het buitenland, kunnen hier weer een doel voor ogen krijgen door gezond werk in de natuur te doen onder maatschappelijke begeleiding.
De onderhoudswerkzaamheden zullen periodiek terugkomen, en blijvend aandacht nodig hebben. De aanpak gebeurt in fases. Zo valt het de recreant minder op en schrikt men niet van plotselinge veranderingen in het gebied zoals het kappen van bomen in het heideveld. Dit beperkt negatieve reacties.
Het betrekken van de omwonenden doormiddel van onder andere media en educatie is om de mensen voor te bereiden op de te komen veranderingen in het gebied. Ook de agrariërs in het gebied zijn een belangrijke groep om rekening mee te houden. Deels door het gebruik van de wegen en paden in dit gebied en de omliggende akkers.
Resultaten Het resultaat zal over een periode van ongeveer vijf jaar een open landschap met goed zichtbare cultuurhistorische elementen zijn.
Heden is de verandering door de maatregel met succes te zien. De kerk van Rolde is vanaf het heidelandschap weer zichtbaar. De karrensporen en de kerk staan in cultuurhistorische zin met elkaar in verband. De route over het Ballooërveld die de reizigers eeuwen lang volgden zal, met het weer zichtbaar maken van grafheuvels en de kerk van Rolde als baken, voor de bezoekers weer beleefbaar zijn.
Aanbevelingen De boswachter vertelt dat tussen de plannen en de uitvoering van deze plannen een groot gat valt. De aanbeveling luidt dat er inleidende maatregelen getroffen moeten worden. Dit om de veranderingen zo vloeiend mogelijk te laten verlopen. Ook de voorlichting naar de omgeving en de bezoekers moet niet worden vergeten. Vanaf de planvorming en de uitvoering tot de inrichtingswerkzaamheden wordt deze groep betrokken bij het proces.
Ook is duidelijk geworden dat de volgorde van de maatregelen van groot belang is. Bijvoorbeeld, als het waterpeil verhoogd wordt, zal de toegankelijkheid van de machines sterk worden beperkt.
Ballooërveld, inrichtings- en beheerplan.Zoals vermeld zijn de beheerplannen voor het Ballooërveld opgesteld in nauw contact met omwonenden. Deze inrichtings-, beheer-, en toekomstplannen zijn samengevat in een boek: Ballooërveld, inrichtings-&beheerplan 2010 door Strootman Landschapsarchitecten bv. i.o.v. Staatsbosbeheer Regio Noord.
Dit boek is verkrijgbaar bij het secretariaat Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa.
 De contouren van de celtic fields zijn nog goed zichtbaar. |
 Door het verwijderen van opslag, zijn de karrensporen weer zichtbaar. |
 Boswachter Arend Ellens op het Ballooërveld. |
{discussion}
Reageren